Takeitizi.pl

kobiece slow life

zaburzenia obsesyjno - kompulsyjne
Zdrowie

Zaburzenia obsesyjno – kompulsyjne, złudna ucieczka przed dyskomfortem, która go nasila

Zaburzenie obsesyjno – kompulsyjne to nawracające obsesje (myśli natrętne, np. niepewność – czy drzwi zostały zamknięte, czy światło zostało zgaszone, zamartwianie się), które wywołują lęk, niepokój i cierpienie. Aby złagodzić lęk i dyskomfort osoba cierpiąca na to zaburzenie ucieka w kompulsje (czynności natrętne, rytuały), np. obgryzanie paznokci, częste mycie rąk, pedantyczne porządkowanie przestrzeni.

Typowe czynności przymusowe to m.in.: obgryzanie paznokci, mycie rąk po dotknięciu klamki lub przywitaniu się z kimś, objadanie się, nadmierny pedantyzm (w tym dbanie o symetrię), przesadne dbanie o higienę, wielokrotne sprawdzanie czy drzwi zostały zamknięte, a światło zgaszone;

„Do mniej typowych form zaburzenia obsesyjno – kompulsyjnego zalicza się nadmierne zaabsorbowanie tym, jakie działanie podjąć w danej chwili (oglądać telewizję czy poczytać gazetę) lub o czym konkretnie pomyśleć.”

Innym niepokojącym objawem zaburzeń obsesyjno – kompulsyjnych są luminacje: wielogodzinne rozpamiętywanie jakiegoś tematu, bezużyteczne „przeżuwanie” go bez możliwości dojścia do konstruktywnych wniosków, znalezienia rozwiązania, podjęcia decyzji. To także pogrążanie się w wątpliwościach, że można było postąpić inaczej, choć teraz i tak niczego nie zmienimy.

Czynności przymusowe są irracjonalne, a doświadczaniu ich towarzyszy wstyd i poczucie winy.

Ponieważ czynności kompulsyjne przynoszą chwilową ulgę, wkrótce utrwalają się w postaci nawyku. Natrętne myśli i łagodzące je czynności mogą nasilić się w sytuacjach stresujących.

W dłuższej perspektywie taki schemat postępowania nie rozwiązuje problemu, a czynności kompulsyjne mogą negatywnie odbić się na życiu zawodowym, relacjach społecznych. Osoba cierpiąca na zaburzenia obsesyjno – kompulsyjne może unikać sytuacji, które je wywołują, co prowadzi do  izolacji, rezygnacji z życia zawodowego.

Kiedy poddać się terapii?

Opisane wyżej zachowania i myśli mogą pojawiać się w zdrowych proporcjach, problem zaczyna się, gdy obsesje i kompulsje „przeszkadzają ci w codziennym funkcjonowaniu, ponieważ zajmują mnóstwo twojego czasu i pochłaniają wiele energii.”

Jak rozpoznać natrętne myśli?

  • Nie wynikają z realnych problemów: „cierpiący przypisują duże zagrożenie sytuacjom które są stosunkowo bezpieczne”, a także „wyolbrzymiają przewidywalne negatywne skutki wydarzeń”,
  • cierpiący próbują stłumić niekomfortowe emocje (lęk, dyskomfort, obrzydzenie),
  • Zaburzenie może prowadzić do depresji, gdy: „nieustanne rozmyślanie połączone jest z poczuciem winy.”

Na czym polega terapia?

„Pacjent nie powinien blokować obsesyjnych myśli, które wzbudzają potrzebę wykonania czynności natrętnych. Musi zrozumieć, że obsesyjne myśli wywołują lęk lub cierpienie, ale gdy stara się je blokować, zazwyczaj wracają z jeszcze większą mocą.”

Terapia ekspozycji i powstrzymywania reakcji polega na celowym skonfrontowaniu się z myślami wywołującymi lęk, bez wykonywania czynności go łagodzących. Np. wychodzę z domu, sprawdzając tylko raz, czy zgaszone jest światło i zakręcony gaz. To uświadamia pacjentowi, że negatywne skutki, których obawiał się, jeśli nie wykonał natrętnych czynności, wcale nie następują, wręcz nie mają związku z irracjonalnymi zachowaniami.

„Gdy nauczysz się tolerować dyskomfort bez wykonywania czynności natrętnych i bez zachowań unikających (…) nie będziesz już uciekać się do uciążliwych i czasochłonnych kompulsji, poczujesz ulgę i uwolnisz się.”

Jak każdy nawyk, natrętne czynności należy zastąpić czymś innym, np. gdy pojawia się pokusa kompulsywnego porządkowania przedmiotów zacznij czytać książkę.

Dopuszczony lęk, choć początkowo przytłacza, po chwili osłabia się i nie ma już potrzeby wykonywania czynności przymusowej.

Jakie są koszty trwania w zaburzeniu obsesyjno – kompulsyjnym?

„Przykładowo takim kosztem może być strata czasu, energii i pieniędzy, czy też zaszkodzenie swojej karierze zawodowej lub relacjom międzyludzkim.”

Celem terapii jest nauczenie się życia z wątpliwościami i tolerowania niepewności;

Marta Szyszko

na podstawie:

zaburzenie-obsesyjno-kompulsyjnezaburzenie obsesyjno kompulsyjne

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments