Takeitizi.pl

kobiece slow life

poczucie własnej wartości
wellness

To, jak sobie radzisz, nie powinno decydować o twoim mniemaniu o sobie

Warunkowe poczucie własnej wartości jest wtedy, gdy jesteśmy doceniamy przez innych, jeśli spełniamy określone warunki. Znacznie zdrowsze jest stałe poczucie własnej wartości, takie, które nie zależy od zadowolenia innych, ani liczby sukcesów na koncie.

Stabilne, bezwarunkowe poczucie własnej wartości sprawia, że sukcesy, atrakcyjny wygląd stają się miłym dodatkiem, ale nie warunkiem koniecznym, by mieć dobre mniemanie o sobie.

„Posiadanie stabilnego czy też bezwarunkowego poczucia własnej wartości nie oznacza, że zawsze mamy takie same odczucia na swój temat. To naturalne, że jesteśmy szczęśliwi-mamy lepsze samopoczucie i lepiej czujemy się ze sobą-gdy osiągamy sukcesy, a rozczarowani, gdy ich nie osiągamy. Ale pod powierzchnią tych przemijających zdarzeń znajduje się trwały szacunek do siebie oraz głęboka akceptacja. (…) Jest to najwłaściwsze podejście do sukcesów w kontekście zdrowego poczucia własnej wartości: nie powinny być dla nas nieodzowne, abyśmy mogli zachować dobre mniemanie o sobie.” A. Kohn

Uzależnianie poczucia własnej wartości od wyglądu, osiągnięć, zasług, cudzej aprobaty jest niebezpieczne, ponieważ przestają one być dla ciebie kwestią wyboru, ale czymś, o co musisz zabiegać, by zachować dobre mniemanie o sobie. Wraz z utratą młodości, podczas odpoczynku, gdy ponosisz porażkę, gdy ktoś krzywo na ciebie spojrzy, czujesz się mniej wartościowa, a dbanie o urodę i dążenie do sukcesów może stać się twoim uzależnieniem. Osoba, która uzależnia poczucie własnej wartości od sukcesu, potrzebuje coraz większych sukcesów, aby uniknąć poczucia bezwartościowości.

Podłożem niestabilnego poczucia własnej wartości jest miłość warunkowa okazywana w dzieciństwie

„Dla młodych dorosłych, którzy mieli wrażenie, że uczucia rodziców zależały od tego, na ile byli pomocni i usłużni w dzieciństwie, pomaganie innym nie było kwestią wyboru, lecz czymś, co musieli robić, aby zachować dobre mniemanie o sobie.” A. Kohn

Równie dobrze akceptacja mogła być odmierzana pracowitością, przebojowością. Dzieci rodziców okazujących miłość warunkową odczuwały presję z ich strony, by postępować w określony sposób. W przeciwnym razie groziło im cofnięcie miłości i akceptacji. Miłość warunkowa ma swoją cenę w postaci żalu i niechęci do kontrolujących rodziców, którzy na krótką metę mogli zmusić dziecko do uległości. Kto czuje się kochany pod pewnymi warunkami, tak naprawdę nie czuje się kochany, ale używany. Takie sobie często towarzyszy poczucie winy i wstydu, a radość z sukcesów jest krótkotrwała, nie sprawiają, że czujemy się dobrze ze sobą. Miłość warunkową łatwo stracić, jeśli nie wypełni się oczekiwań drugiej strony, w wyniku tego pojawia się lęk przed krytyką i odrzuceniem, co prowadzi do niebronienia swoich praw i przedkładania dobra innych nad własne, skupienia na sprawianiu przyjemności innym. Trudno potem bezwarunkowo zaakceptować siebie.

Warunkowa miłość skutkuje niskim poczuciem własnej wartości

„rodzice, którzy nie są zbyt ciepli i kochający, zwykle okazują dzieciom uczucia tylko wtedy, gdy te spełniają określone przez nich warunki. (…) Susan Harter (psycholog rozwojowa z Uniwersytetu w Denver) wyjaśnia: „Zarówno w wypadku względnie wysokiego, jak i względnie niskiego poziomu wsparcia, im bardziej jest ono warunkowe, tym niższe poczucie własnej wartości u dziecka.” A. Kohn

Poczucie wstydu i bezwartościowości jest podłożem przemocy, ponieważ takie osoby są wrogie i nieufne, czują się zagrożone, często przesadnie reagują na domniemane zagrożenie, przyjmują postawę obronną i próbują zniszczyć osobę, którą postrzegają jako źródło zagrożenia. Często dopatrują się krytyki i ataku tam, gdzie ich nie ma.

„Nie spotkałem się jeszcze z żadnym poważnym aktem przemocy, które nie wynikałyby z poczucia wstydu i poniżenia. Najbardziej niebezpieczni ludzie na świecie to ci, którzy boją się, że w gruncie rzeczy są mięczakami.” J. Gilligan

Niestabilne poczucie własnej wartości wzbudza lęk przed porażką

Takie osoby obawiają się porażki, bo czują, że wraz z nią zagrożone jest ich poczucie własnej wartości. Rezygnują z wyzwań, co do których nie mają gwarancji powodzenia, by się nie ośmieszyć.

„mogą stracić zainteresowanie zadaniem i dojść do wniosku, że nie ma ono dla nich znaczenia, aby tylko uniknąć spadku poczucia własnej wartości, jaki towarzyszy porażce. Takie podejście nazywamy samoutrudnianiem. Jeśli jestem w stanie zachować dobre mniemanie o sobie tylko wtedy, kiedy sobie radzę, to jednocześnie muszę bardzo się starać, aby przypadkiem się nie ośmieszyć.” A. Kohn

Osoby kochane bezwarunkowo, które odczuwają stabilne poczucie własnej wartości (nawet w obliczu niepowodzeń, które traktują jako przejściowe problemy) czują się na tyle bezpiecznie, by przyznać się do własnych błędów i mieć odwagę je naprawić.

Niestabilne poczucie własnej wartości może stać się pożywką dla depresji

Jak wynika z badań, osoby bezwarunkowo akceptujące siebie rzadziej odczuwają niepokój i rzadziej zapadają na depresję. Warunkowe poczucie własnej wartości prowadzi do bezradności i niezdrowego perfekcjonizmu, częstszego odczuwania złości i przygnębienia.

„Alice Miller napisała, że: „na depresję nie ma miejsca tam, gdzie poczucie własnej wartości oparte jest na prawdziwych uczuciach, a nie na posiadaniu określonych właściwości”. A. Kohn

Warunkowe poczucie własnej wartości może prowadzić do narcyzmu

Według niektórych psychologów warunkowe poczucie własnej wartości może przyczyniać się do narcyzmu. Osoby narcystyczne stwarzają na zewnątrz idealny, godny podziwu wizerunek, ale ich ego jest bardzo kruche i wystarczy byle krytyka, by zburzyć ich dobre mniemanie o sobie. Osoba, która się przechwala, wcale nie musi mieć wysokiego poczucia własnej wartości.

Osoby narcystyczne „przedstawiają wspaniały obraz siebie, a tak naprawdę są podatne na zranienia i zwątpienie w siebie.” A. Kohn

 Trwałe poczucie własnej wartości oznacza, że jesteśmy kompetentni i wartościowi, nawet, gdy popełniamy błędy lub ponosimy porażki. Jeśli na dobre mniemanie o sobie trzeba zasłużyć, to łatwo je zakwestionować. Człowiek zasługuje na godność i szacunek, dlatego, że istnieje, nie musi spełniać szczegółowych warunków.

Marta Szyszko

poczucie własnej wartości

Na podstawie:

26_mit_rozpieszczonego_dziecka

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments