Osoba nieasertywna „nie mówi tego, co myśli, nie potrafi odmawiać, szkodzi sobie.” D. Gromnicka

Osoba asertywna nie musi nikogo udawać, jest bezpośrednia, nie zwodzi, potrafi odmówić i nie robi fałszywych nadziei, których wcale nie ma zamiaru spełnić.

Czym jest asertywność? Dlaczego zachowujemy się ulegle i agresywnie?

„Asertywność różni się od zachowania agresywnego umiejętnością szanowania granic własnych i drugiego człowieka. Człowiek asertywny wychodzi z założenia, że zarówno on, jak i rozmówca są w porządku. W zachowaniu agresywnym widoczna jest nierówność. Obrazują ją pewne przekonania: ja jestem w porządku, ty nie jesteś w porządku. (…) W zachowaniu uległym występuje odwrotna zależność w podstawowych przekonaniach: ja nie jestem w porządku, ty jesteś w porządku; ja się nie liczę, możesz mnie więc wykorzystać; moje uczucia, potrzeby nie są ważne, twoje są na pierwszym miejscu.(…) ty masz większe prawo do pomyłek, decydowania, a nawet do ranienia mnie, ja muszę uważać, by ciebie nie zranić. Człowiek uległy jest niewyraźny, rozmyty, bez umiejętności dbania o siebie.” Dorota Gromnicka

Zachowujemy się ulegle, gdy boimy się odrzucenia, braku akceptacji, gdy nie chcemy wzbudzić czyjegoś niezadowolenia. Kosztem takiej postawy jest to, że w relacji z innymi stajemy się nieważni.

„W postawie agresywnej również jest sporo lęku. Człowiek zachowujący się agresywnie obawia się, że nie dostanie tego, co jest dla niego ważne. Nie wierzy, że mu się to tak po prostu uda, musi walczyć ze „złym światem.” Ma doświadczenie, że to działa (bo niektórzy są ulegli i nieasertywni), co zachęca do kontynuowania takiej strategii. Wiele osób jest agresywnych z powodu skumulowanej złości, niezadowolenia (…). Niektórzy wykorzystują atak jako sposób na manipulowanie innymi, demonstrowanie swojej władzy, wyższości, po to, by czuć się pewniej i lepiej. Budują poczucie własnej wartości kosztem innych, deprecjonując ich potrzeby.” Dorota Gromnicka

Kosztami takiej postawy są konflikty, oddalanie się od agresora, co skazuje go na samotność. Relacja oparta jest na strachu i nie ma w niej miejsca na szacunek.

Jak odmawiać bez poczucia winy?

Kupuję szynkę na śniadanie dzieciakom, które czekają głodne w domu. Sprzedawczyni ma bardzo dużo do powiedzenia. Z niecierpliwości przebieram nogami, ale nie przerywam jej wypowiedzi. Gdy w końcu opuszczam sklep, przy klatce zaczepia mnie sąsiadka. Również ma dużo do opowiedzenia. Przez głowę przechodzą mi myśli: nie przerywa się innym. Jeśli nie wysłuchasz tych osób, sprawisz im przykrość, przestaną cię lubić, wyjdziesz na niemiłą. No tak, a co z dziećmi, przecież nie mogą czekać i czekać, a ja też mam pracę do wykonania. Jak w takiej sytuacji odmawiać bez poczucia winy?

  • Uznaj potrzebę drugiej osoby.
  • Wyznacz granicę-poinformuj rozmówcę, że coś należy przerwać.
  • Poproś o to, czego oczekujesz w sposób, który nie odbiera godności drugiej stronie.

Chętnie bym wysłuchała twojej opowieści do końca [uznanie potrzeby], ale muszę pędzić do dzieci, które głodne czekają w domu, aż zrobię im śniadanie [wyznaczenie granicy]. Muszę lecieć.

Gdy chcesz się położyć spać, ale ktoś się u ciebie zasiedział:

„Widzę, jak dobrze się bawisz, i rozumiem, że bardzo chciałbyś zostać dłużej [uznanie], ale ja muszę jutro wstać bardzo wcześnie, więc już muszę się położyć.” (M. McKay, P. Fanning, A. Lev , M. Skeen)

Gdy twój partner chce zaprosić na weekend kogoś, za kim nie przepadasz:

„Wiem, że lubicie swoje towarzystwo i będziecie mieli okazję spędzić razem trochę czasu, ale szczerze mówiąc, wizyta tej osoby w naszym domu zepsuje mi cały weekend.” (M. McKay, P. Fanning, A. Lev , M. Skeen)

Kiedy pan pod budką z piwem prosi cię o pomoc w postaci 2 zł:

-Rozumiem, że pan bardzo potrzebuję tych pieniędzy, ale wcale panu nie pomogę, dając 2 zł. Jeśli naprawdę szuka pan pomocy, proszę zgłosić się na terapię.

Gdy rozmówcę ponoszą emocje i zachowuje się agresywnie:

„Wiem, że jesteś zmęczony i sfrustrowany [uznanie], ale muszę poprosić, byśmy postarali się zachowywać kulturalnie [wskazanie granicy].” (M. McKay, P. Fanning, A. Lev , M. Skeen)

asertywność

Marta Szyszko

na podstawie:

relacje na huśtawceasertywnosc-w-praktyce-jak-zachowac-sie-w-typowych-sytuacjach

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments