Narcystyczny rodzic przypisuje sobie sukces dziecka, ale nie zwraca na nie przy tym najmniejszej uwagi. W tej reakcji liczą się tylko potrzeby rodzica: zamaskowanie jego wewnętrznych niedostatków i niespełnionych aspiracji nową szansą, jaką jest uczynienie życia dziecka takim, jakiego zawsze pragnął dla siebie. Niestety potrzeby dziecka i jego preferencje nie są uwzględniane, a za brak uległości wobec żądań rodzica płaci się najwyższą cenę – utratę nadziei na jego bliskość, akceptację, troskę.

Narcystycznego rodzica charakteryzuje koncentracja na sobie i brak empatii w stosunku do innych. Dziecko jest przy nim niewidzialne, rodzic widzi tylko swoje wygórowane oczekiwania i rozlicza z nich dziecko, nie biorąc pod uwagę jego potrzeb, predyspozycji i uczuć. Kontrola może uchodzić za troskę i zaangażowanie, ale nie chodzi w niej o zaspokojenie potrzeb dziecka, tylko ambicji rodzica. Narcystyczny rodzic prędzej zrezygnuje z dziecka niż z kontroli.

Narcystyczni rodzice zachowują się tak, jakby to dziecko miało zaspokajać ich potrzeby

Dziecko poświęca swoją osobowość, by zadowolić rodzica. Tańczy jak zagra mu rodzic, by hołdować jego niemożliwym do sprostania potrzebom i oczekiwaniom. Podczas gdy rolą rodzica jest zaspokajać potrzeby dziecka, nigdy odwrotnie. Dziecko szybko zinternalizuje wstyd za to, że wciąż nie spełnia wygórowanych oczekiwań rodzica, kieruje go ku sobie i obwinia się: „Jestem głupi”, „Coś jest ze mną nie tak”, „Ciągle rozczarowuję mamę/ tatę”;

Odrzucenie jako kara za sprzeciw wobec rodziców

Jeśli dziecko będzie podążać swoją drogą, wyłamie się z wygórowanych i jasno określonych planów na jego życie, rodzic je odrzuci, będzie ignorował, przestanie z nim rozmawiać lub przeciwnie – zacznie zarzucać dziecko częstymi telefonami. Jest to  reakcja na utratę kontroli nad wyborami dziecka, która dla narcystycznego rodzica odgrywa kluczową rolę, a desperackie próby przywrócenia dawnego porządku mogą nawet skończyć się utratą relacji z swoim dzieckiem i całkowitym odrzuceniem go za brak posłuszeństwa.

Narcystyczny rodzic reaguje paniką, gdy dziecko odkrywa prawdę, zaczyna stawiać granice i rezygnuje z uległości. Stosuje wobec niego szantaż emocjonalny, by przywrócić dawny porządek, wszczyna konflikty i zachowuje się, jakby dziecko go zdradziło lub zrobiło coś złego, przejawiając po raz pierwszy zdrowe zachowania.

Narcyzm rodzica rzutuje na związki dziecka w dorosłym życiu

Wybiera partnerów na wzór rodziców: emocjonalnie niedostępnych, wymagających, krytycznych, dorosłe dziecko narcystycznego rodzica stara się zadowolić kapryśnego partnera, ignorując przy tym swoje uczucia i potrzeby, a także nie oczekując niczego w zamian. Dziecko może mieć problem z zaufaniem w stosunku do innych, bo zostało zdradzone przez najbliższą osobę – rodzica.

Narcystyczny rodzic nie przyjmuje krytyki

Jeśli dziecko – uważny obserwator wytknie rodzicowi prawdę na jego temat, staje się jego największym wrogiem. Nie może liczyć na przeprosiny ani przyznanie się do winy z jego strony. Delikatne ego narcystycznego rodzica i wszystko, co mogłoby zburzyć jego idealny wizerunek, na to nie pozwala. Dziecko uczy się, że mówienie prawdy i dostrzeganie jej wprowadza chaos, odcina się od swojej intuicji, przestaje wierzyć swoim oczom.

Narcystyczny rodzic nie życzy swojemu dziecku dobrze

Narcystyczny rodzic początkowo dąży do tego, by jego dziecko odniosło sukces, ale gdy tak się stanie, traktuje je jako konkurenta, któremu nie wolno przyćmić rodzica. Osiągnięcia dzieci z trofeum rodzica stają się dla niego zagrożeniem. Przykładowo matka może konkurować z córką o uwagę mężczyzn, a narcystyczny ojciec z synem o stanowiska. Może sabotażować jego karierę i nie wspierać odważnych decyzji z obawy, że przestanie być największym człowiekiem sukcesu w rodzinie. Dziecko nie może świętować sukcesów z własnym rodzicem. Nie może znów liczyć na uznanie i zaspokojenie swoich potrzeb.

Dziecko narcystycznego rodzica czuje się samotne i transparentne

Dziecko nie interesuje narcystycznego rodzica, jest on zbyt skupiony na sobie, dlatego rzadko reaguje na prośby spędzenia z nim czasu, zwykle jest zbyt zmęczony lub ma inne plany. Podczas gdy w zdrowej relacji nie ma nic złego w tym, że czasem odmówimy dziecku i przełożymy zabawę na jutro, w relacji z narcystycznym rodzicem wspólne jutro nie nadchodzi. Dziecko narcystycznego rodzica czuje się wybrakowane.

Jak chronić siebie w relacji z narcystycznym rodzicem?

Postaraj nie dać się wciągnąć w chaos pretensji, wyznaczaj swoje granice – rozumiem, że takie są twoje oczekiwania, ale nie mogę ich spełnić, bo wtedy musiałabym zrezygnować z integralności.

Jeśli rodzic nie przyjmuje argumentów, masz prawo zakończyć rozmowę i zrobić przerwę od relacji po kolejnej nieoczekiwanej burzy w szklance wody. Nie dopuść, by przeniósł swój chaos na twoje życie i zburzył twój spokój. Twój rodzic zachowuje się w ten sposób, bo ma poważne zaburzenia emocjonalne, jednak nie jest twoją rolą przynoszenie mu ulgi. Zacznij żyć swoim życiem i zaakceptuj, że on nie może dać z siebie więcej. To, że ktoś cierpi, nie daje mu prawa, by krzywdzić innych.

Marta Szyszko

Na podstawie:

http://www.lifehack.org/600780/what-its-like-to-be-raised-by-a-narcissistic-parent?ref=fbp&n=1

https://www.psychologytoday.com/blog/insight-is-2020/201405/narcissistic-parents-psychological-effect-their-children

Przeczytaj także:

Narcystyczny rodzic nie kocha dziecka za to, kim jest, dla niego liczy się tylko wizerunek

Uważasz ten post za przydatny? Podziel się z innymi

Comments

comments